U bent hier: Home / Hoffmann

Bezoek Nobelprijswinnaar prof. dr. Jules Hoffmann

De KU Leuven, de life science community Bioscenter en de doctoraatsscholen van de Groep Wetenschap en Technologie (Arenberg Doctoral School) en van de Groep Biomedische Wetenschappen zijn bijzonder verheugd om prof. dr. Jules A. Hoffmann, Nobelprijswinnaar geneeskunde-immunologie 2011 te mogen verwelkomen. Tijdens de plenaire lezing deelt hij zijn expertise omtrent aangeboren immuniteit met onze wetenschappers en studenten. Voor vorsers (masters, doctorandi, postdocs, ZAP) actief in de immunologie of een gerelateerde discipline is er de mogelijkheid tot persoonlijke discussie tijdens een "meet the expert" lunch. (Foto: Holger Motzkau, Wikipedia/Wikimedia Commons)

Tijdens de plenaire lezing geeft professor Hoffman een inleiding over het afweersysteem en licht hij toe hoe de vergelijkende studie van aangeboren immuniteit geleid heeft tot een explosie aan kennis en tot toepassingen voor zowel geneeskunde als veeartsenij. De lezing geeft een chronologisch overzicht van hoe die kennis met haar universele geldigheid is tot stand gekomen, op verschillende niveaus van complexiteit, van cel tot molecule, en hoe dat ook vandaag nog leidt tot meer inzicht. Het genetisch goed gekarakteriseerde onderzoeksorganisme Drosophila melanogaster (het fruitvliegje) biedt daarbij een onmiskenbare toegevoegde waarde, zeker in de context van de huidige functionele genoomanalyses. Een goed begrip van afweermechanismen en meer specifiek van aangeboren immuniteit kan zonder twijfel bijdragen tot een gezondere levensstandaard.

Hoe kennen wij Nobelprijswinnaar prof. dr. Jules Hoffmann?

 

30 jaar geleden werd binnen het Departement Biologie van de KU Leuven onderzoek verricht naar de rol in adulte insecten van ecdysteroidhormonen, toen alleen bekend als vervellingshormoon bij larvale insecten. Dit was een onderzoeksdomein in de groep van prof. dr. ir. A. De Loof. In die periode was prof. dr. Jules Hoffmann in Straatsburg bezig met gelijkaardige vragen, als hoofd van zijn laboratorium voor algemene biologie. Leden van beide teams ontmoetten elkaar geregeld en wisselden van gedachten op gespecialiseerde insectencongressen. Dat gaf wel eens aanleiding tot heftige discussies: onze standpunten en inzichten liepen soms ver uiteen. Wellicht was het gebruik van verschillende modelorganismen (vlieg versus sprinkhaan) daar niet vreemd aan. Mogelijk heeft juist deze controverse geleid tot onze immer durende collegiale vriendschap.
 

 

Waaraan dankt het onderzoek van prof. dr. Jules A. Hoffmann de bekroning met een Nobelprijs?


De toekennning van de Nobelprijs Fysica aan de Belg prof. dr. François Englert illustreert het treffend: een Nobelprijs honoreert expliciet een zeer specifieke realisatie (zoals de ontdekking van het Higgs-deeltje), maar bekroont tegelijk wetenschappers die tijdens hun lange carrière met hun team quasi continu excellerende onderzoeksresultaten hebben gerealiseerd. Dat is voor prof. dr. Jules Hoffmann niet anders! Met zijn onderzoeksteam heeft hij maximaal gebruik gemaakt van de bijzondere mogelijkheden van het Drosophila-onderzoeksmodel (waaronder de vele gekarakteriseerde mutanten en de mogelijkheid om transgene individuen te creëren met p–element transposons). Dat leidde snel tot de onderkenning van imd als tweede immuun-activatiepathway. Even snel achterhaalden ze dat downstream van Toll-receptoractivatie mechanismen actief waren die voorheen gekarakteriseerd waren als belangrijk in de dorsoventrale asbepaling tijdens embryonale ontwikkeling. De weg lag nu open om op cellulair en moleculair niveau ook bij vertebraten, inclusief de mens, de gedeelde mechanismen van het aangeboren immuunsysteem bloot te leggen. Juist de wederzijdse complementariteit qua onderzoeksrealisaties heeft onze kennis over de aangeboren afweer doorheen het dierenrijk doen exploderen. En natuurlijk is deze gedeelde toekenning van de Nobelprijs Geneeskunde – immunologie aan de twee medici prof. dr. A. Beutler en prof. dr. R. Steinman (+) en bioloog-chemicus-insectenonderzoeker prof. dr. J. Hoffmann een gewaardeerde erkenning voor al wie vergelijkend onderzoek verricht dat soms gebaseerd is op sterk van elkaar weggeëvolueerde diersoorten. Toen we het nieuws over de toekenning van deze Nobelprijs vernamen, hebben we niet geaarzeld om prof. Jules Hoffmann naar Leuven uit te nodigen om zijn expertise over aangeboren immuniteit te delen met de Leuvense en Vlaamse onderzoeksgemeenschap. De lezing van prof. dr. Jules Hoffmann vindt plaats op 16 december om 18.00 uur in het Centraal auditorium Gasthuisberg.

 

 

Mede gesponsord door de Groep Wetenschap en Technologie.