Wetenschappen-trilogie
Van oerknal tot mens - een trilogie over kosmos, aarde en leven
Na 13,7 miljard jaar kosmische geschiedenis, 4,5 miljard jaar aardse geschiedenis en 3,8 miljard jaar geschiedenis van het leven op aarde, leggen sterrenkundigen, aardwetenschappers en biologen steeds meer puzzelstukken samen van dit wonderlijke verhaal. Het is het verhaal over hoe de bouwstenen voor aarde en leven in sterren worden aangemaakt, over hoe aarde en leven onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn in de werking van deze levende planeet, over hoe de buitengewoon rijke biodiversiteit is kunnen tot stand komen. In deze trilogie wordt vanuit het standpunt van deze drie wetenschapsdisciplines de wereld om ons heen in beschouwing genomen. En telkens worden we geconfronteerd met dezelfde vragen als “wie zijn we?”, “waar komen we vandaan?” en “wat brengt de toekomst”. Het antwoord dat de natuurwetenschappers op deze vragen kunnen geven, is tezelfdertijd zeer verrassend maar ook ontzettend ontluisterend.
Meer informatie op de site van Acco.
De trilogie bestaat uit de volgende drie boeken:
De wetenschap van de kosmos - over de universaliteit van de natuurwetten
Christoffel Waelkens
Wat zou iedereen moeten weten van de sterrenkunde? Hoeveel sterren er zijn en welke namen ze in verschillende culturen hebben gekregen, is wellicht niet zo relevant. Belangrijker is het inzicht dat de scheikundige elementen in sterren zijn ontstaan, dat wij sterrenstof zijn, en dat de hele kosmos in evolutie is en een begin heeft gehad dat we de oerknal noemen. Verder willen wij graag weten hoe uniek onze planeet en haar biosfeer zijn in dit grote heelal. Deze topics komen in dit boek dan ook uitgebreid aan bod. Daarnaast is er veel aandacht voor misschien wel het meest fundamentele inzicht uit de studie van het heelal: de wetten van de natuurwetenschappen zijn,in tegenstelling tot bijvoorbeeld onze taalwetten, overal geldig. De herkenning van de universaliteit van de natuurwetten betekent niet dat we alles weten, maar het maakt het laboratorium om ze te bestuderen een stuk groter! De universaliteit van de natuurwetten is vooral een goede leidraad gebleken bij het ontrafelen van onze geschiedenis in kosmisch perspectief. Want ten gronde stelt de sterrenkunde dezelfde vraag als elke andere wetenschap: wie zijn wij?
Meer informatie op de site van Acco.
De wetenschap van de Aarde - over een levende planeet
Manuel Sintubin
Is Planeet Aarde een uniek kosmisch experiment? Samen gaan we in dit boek op zoek naar het antwoord op deze vraag. Al is elk atoom, elke molecule, elk stofdeeltje op Aarde onderhevig aan de universele natuurwetten van het heelal, toch heeft een bijzondere samenloop van kosmische omstandigheden ertoe geleid dat een complex en wezenlijk onvoorspelbaar systeem – Planeet Aarde – is ontstaan dat bovendien zichzelf in stand weet te houden. De metafoor van een ‘levende planeet’ is dan ook op zijn plaats.
In dit boek wordt vooreerst uit de doeken gedaan hoe Planeet Aarde werkt. Twee essentiële aspecten komen hierbij naar voren. Als zelfregulerend systeem dat zich in een steeds veranderende kosmische omgeving in stand tracht te houden, is onze planeet permanent in een staat van globale verandering. Daarnaast is er het aspect tijd. De wereld rondom ons is er pas gekomen na 4,5 miljard jaar turbulente Aardse geschiedenis. Weten hoe Planeet Aarde werkt, laat ook toe de impact van de mens op zijn natuurlijke omgeving in een meer globaal kader te plaatsen. Pas dan vinden we mogelijk een antwoord op de vraag wat de toekomst brengen zal. Voor Planeet Aarde? Maar vooral, voor ons.
Meer informatie op de site van Acco.
De wetenschap van het leven - over eenheid in biologische diversiteit
Bert De Groef en Peter Roels
Ons verhaal begint zo’n 3,8 miljard jaar geleden. Niets liet vermoeden dat de primitieve oercellen van toen aanleiding zouden geven tot de gigantische biodiversiteit van vandaag. Daarbij komen de meest wonderbaarlijke aanpassingen voor. Zo overtreffen planten - die hele ecosystemen van energie voorzien - de efficiëntie van elk zonnepaneel, hebben runderen complexe magen met micro-organismen die hen toelaten op gras te overleven, en omzeilen bacteriën steeds weer nieuwe antibiotica. De wetenschap die de verwondering over zoveel ‘vernuft’ vertaalt naar concrete wetenschappelijke vragen en experimenten is de biologie, de studie van het leven.
Omdat alle levensvormen een gemeenschappelijke oorsprong delen, vertonen ze een opmerkelijke uniformiteit. Dat ze opgebouwd zijn uit één of meerdere cellen, DNA gebruiken als erfelijk materiaal en eenzelfde genetische code hanteren, zijn maar enkele voorbeelden die we onder de loep nemen. Vervolgens gaan we dieper in op de diversiteit van het leven: hoe passen organismen zich aan hun omgeving aan, tot welke verscheidenheid aan soorten leiden de evolutieprocessen, en hoe treden al die soorten met elkaar in interactie? Ten slotte beantwoorden we de vraag waarom de impact van de mens - eigenlijk slechts een jong twijgje aan de Stamboom van het Leven - zo ingrijpend is.
Meer informatie op de site van Acco.
